Levend erfgoed in de heemtuin

De heemtuin doet ook inspanningen om Belgische huisdierrassen een veilige plaats te geven.

Deze week is er een koppel van de zeldzame rode Ardenner kalkoen aangekomen . Tegen de afspraken in gingen ze echter over hun omheining en zorgden ze voor enige commotie op het schoolterrein.

Ook de prachtige Belgische haas,een zeldzaam topkonijn, is vertegenwoordigd!

De Mechelse koekoek is als dubbelddoelras (vlees en eieren) één van de populairste inheemse kippenrassen. We hebben twee jonge hennen in de heemtuin!

31 mei aanstaande: open heemtuin!!

Opentuindag zondag 31 mei 2009 13-18 u i.s.m.'Velt Ecotuinweekend' Zie ook: http://users.skynet.be/heemtuinhertogkarel

27 mei LEMEN! met het vijfde

Zo ziet het stukje muur van de binnenklas eruit dat we al ingeleemd hebben. Het moet nog wat agwerkt worden en dan opdrogen.
Rechts zie je de takkenstructuur die het leemwerk draagt.

De ouders waren verwittigd: kledij die vuil mocht worden!

Leemwerk in opbouw, vettig en prettig.

De meisjes nagelen als een echte timmer... vrouw!

Een mengsel maken van leem, kalk en stro met veel water op de traditionele manier (trappen)levert steeds spectaculaire beelden.

van een konijn en een fietsparcour

Sinds enkele weken hebben we een groot vlinderkonijn (vrouwtje). Ze zit samen met onze kippen.
Ze durft wel te graven maar dankzij onze draad die 30 cm in de grond zit, kan ze niet ontsnappen.


Op de kleuterspeelplaats is het fietsparcours uitgezet. Dit geeft ons de de mogelijkheid om de derde fase van de ingroening te starten. Een aantal tegels langs de buitenzijde worden dan verwijderd en ook het rond punt wordt ingeplant.
Het fietsen gebeurt nu niet meer over de gehele speelplaats. Door deze structuurverbetering blijft fietsen leuk maar stoort het andere speelbezigheden niet meer.
Kleuters leren zo ook al wat van het verkeer. (Er komen nog verkeersborden, een tanksstation , een garage enz. )

15-16 mei Oussantschapen

De stal staat in het midden van de wei, dankzij de twee poorten kunnen we zowel verweiden als de stal afsluiten.

15 mei kwam mama en dochter Ouessantschaap toe. Op 16 mei kwam mama Lisbeth en zoon Sam (1ste studiejaar) helpen om de weide in orde te zetten.

Moeder en dochter schaap stellen het goed in hun nieuwe omgeving.

13 mei 4de in de kruidentuin

Het werd een verhaal van hard werken, bevallende slakken, parende zwarte soldaten enz.
Het was hoog tijd dat we er nog eens invlogen. Zo merk je maar hoe snel planten kale grond kunnen innemen. De paden en de percelen werden ontdaan van ongewenst planten. Nadien werd er gemulcht met stro om de grond te donker te houden en zo de pioniersplantjes te onderdrukken.
Alles ziet er nu terug overzichtelijk uit. Alle leerlingen kregen tot slot een pakje zaad van bosliefjes om thuis uit te zaaien.

Zwart soldaatje

28 april 1ste studiejaar plant en zaait in de moestuin

De klas van juf An zaaide wortel, radijs, peterselie, kervel en rode biet.
Ze plantten Chinese kool, broccoli, bloemkool, sla, ui, selder en aardappel.
Later komen er nog pompoenen en suikermaïs bij.
Uiteraard gebruiken we enkel compost en zeker géén gif om onze plantjes groot te krijgen.

Heel wat werk verzet!

Het bleef even stil op deze blog.
Nochtans is er ondertussen heel wat werk verzet.
In de heemtuin groeit de rogge volop en is er tarwe en vlas ingezaaid.
De moestuin wordt terug voorzien van een laag kompost nadat alle niet gewenste begroeing is verwijderd.
De pancartes met uitleg zijn verniewd, er is brandnetel verwijderd én er zijn heel wat nieuwe planten ingebracht in de ruigte en in de kruidlaag van de boshoek. In de kruidentuin staan er ook een aantal nieuwe soorten en zijn verdwenen soorten terug aangeplant.
Er staan ook gloednieuwe kompostbakken klaar.
Op de kleuterspeelplaats is er leifruit en kleinfruit aangeplant (de snoeptuin), de wilgentunnel is uitgebreid en er zijn een aantal beukenhagen gezet. Het kleuterlabyrint is afgewerkt. We konden ditmaal rekenen op een mooi aantal bereidwillige ouders. Een moestuintje (de soeptuin) is in voorbereiding.

witte kippen en witte bloesems

De sleedoorn en de fruitbomen staan volop in bloei. Dit geeft een mooi beeld in onze tuin.
Ondertussen is er terug een koppel witte zijdehoenders gearriveerd. Hopelijk volgen de eitjes snel.

Ondertussen bloeien ook de pinksterbloem en de dotterbloem volop.

kampen etc.

Nu he weer beter wordt, zijn de kinderen nog meer aan het bouwen aan hun kampen. Er zijn momenteel winkeltjes met stokken die kunnen gekocht worden met steen. Soms duikt er een economische crisis op maar die wordt door een directe aanpak opgelost. Onze ministers en bankiers kunnen er nog wat van opsteken...

kampagne 2009 en muziek voor judasoren

Voor de eerste keer vinden we op een afgestorven stam 'judasoor'. Een geleiachtige zwam die lijkt op een...

Achter het podium zijn we begonnen met een idiofoon te maken. Een aantal stammetjes met zaagsneden kunnen er met een stok bespeeld worden.
Er hangen er nog maar twee maar er komen er nog zeker vijf bij.
Zo kunnen we de judasoren misschien plezieren met natuurklanken.

De kids maken graag kampen. Hiervoor gaan ze naarstig op zoek naar materiaal: vooral palen en takken.

Om het probleem van afbraak van takkenrillen en andere bouwsels op te vangzen hebben we nu drie sets van zes gemerkte palen. Een kamp mag enkel palen hebben met hetzelfde merk. (kruisjes, cirkels of driehoekjes) Een zelfgemaakt houten hamer staat klaar in de kelder...

Hopelijk moeten we geen illegale bouwsels brandschatten!

Winterpret

Zowel van de grote als van de kleine speelheuvel werd een 'alpien slee-parcours' gemaakt. Fun!

Velt-bordje

Ondertussen hang er ook al een tijdje ons VELT bordje waarmee we willen te kennen geven dat we absoluut kiezen om de heemtuin niet te verGIFtigen!!!

Winterprik voor de vogels

We noteerden tijdens de kerstvakantie al temperaturen tot -10° C.
De vogels kregen dus in het vogelrestaurant vetbollen en zadenmengeling aangboden.
Brood geeft te weinig calorieën en bederft snel: dus vermijden!

zwammen

Op de afvalhoop achteraan vonden we twee groepen met zeer grote zwammen (naam?)

Hakhout

Ongeveer zes jaar geleden is door de stedelijke groendienst ongeveer de gehele houtkant afgezet tot op één meter hoogte.
Vanaf dit jaar gaan we elk jaar ongeveer 1/6de telkens hakken. Het hout wordt gebruikt voor de oven, de takkenrillen, vlechtwerken en de afsluitingen en om kampen te bouwen.
Ter hoogte van het labyrint en de wilgenhut krijgen we nu wat meer licht binnen.

Weer vandalisme

Zo vond ik vandaag de min. -max thermometer.
Dit is buiten de schooluren gebeurt.
Spijtig en triestig dat iemand zich met zoiets moet amuseren.... Get a life!

Filmpjes en Opstellen

Via volgende link
http://users.skynet.be/heemtuinhertogkarel/m3s3.html vind je naast een aantal filmpjes over de tuin ook een aantal teksten van leerlingen van het zesde leerjaar (2007-2008) die na zes jaar heemtuin hun verhaal doen.

Herfstactie in de heemtuin

Eind oktober is de akker gefreesd (dank U Erwin voor de frees!) en is 1/3de ingezaaid met winterrogge.
Een deel van de houtkant is gekapt. Met het hout is de takkenril aan de poel hersteld en zijn de afspanningen rond de hooilanden terug in orde gebracht. De rest is materiaal om kampen mee te bouwen.
In de ruigte is een klein deel verstoord met de frees. Hier gaan we proberen om een aantal ruigteplanten beter te introduceren. Er is alvast moerasspirea en heelblaadje ingeplant. Er volgen nog boerenwormkruid, grote klis, koningskaars, koninginnekruid, en look-zonder-look en fluitekruid, en .....

Atlantische reus gesignaleerd

Vorig schooljaar kweekten leerlingen van het eerste studiejaar pompoenen.

De variëteit "Atlantic Giant" is goed gekend als wedstrijdpompoen.

We halen geen 450 kg. maar ze mogen er wel zijn qua grootte en gewicht!

4de lj in kruidentuin 11/9/2008

Nadat de leerlingen van het vierde hard hadden gewerkt om hun perceeltje in de kruidentuin in orde te brengen, maakten ze een heerlijk parfum door zelf geurige planten te mengen. Nadien doorstonden ze de grote geweldige snuiftest als examen: op basis van een geur vonden ze planten terug in de tuin!

Opentuin 22 juni 14-18 u

Ook dit jaar zal heemtuin Hertog Karel de tuinpoort wagenwijd opengooien.
Alle geïnteresseerden van - 9 maanden tot 125 jaar en half zijn welkom.
Men kan genieten van rondstruinen op onze hemelse plek, van korte workshops, rondleidingen en een biodrankje. De "wilde thee" staat ook klaar.
In samenwerking met "de dag van de compostmeester - milieudienst Leuven"

Eerste studiejaar 2/6: muzische verwerking van kriebeldiertjes en oogst moestuin

Met zelf geknutseld materiaal beelden de 1ste jaars de cyclus van eitje -rups- pop-vlinder uit in de kruidentuin.

Net voor de laatste bel werden er nog twee lekkere sla's en enkele flinke bosjes radijs geoogst uit de moestuin.
Alles bio!

2/6/08 zesde studiejaar

Echte veldwerk: Nadat iedereen een aantal keren diertjes had geschept werd er gedetermineerd. Met een determineerkaart en een beetje hulp lukte het om alle beestjes op naam te brengen.
Aan de hand van de gevonden diertjes stelden we via de waterkwaliteitsmeter (biotische index) vast dat het water van de poel van een zéér goede kwaliteit is: schaal 3 op op 10 (1 is het allerbeste)

Zowel de poel als de vijver werden wat opgeruimd. Vooral bij de vijver was dit nodig omdat deze zowat helemaal dichtgegroeid was.

Kriebelbeestjes 28/5 /2008

De eerste studiejaren van Langveld en Putkapel zijn al een tijdje aan de slag rond kriebelbeestjes.
Woensdag gingen we dan ook samen op stap in de heemtuin op zoek naar het kleine grut.

Na een korte inleiding binnen, trokken we als echte natuurdetectieves naar buiten.

Eerst gingen we op zoek naar sporen. Al snel werden de eerst bladeren met gaatjes en afgevreten randjes getoond.
Vervolgen moest iedereen vijf minuten op een zelfgekozen plekje gaan zitten en kijken wat er aan kleine beestjes rondkroop of aangevlogen kwam. Sommigen hadden door aandachtig toekijken wel meer dan tien verschillende diertjes ontdekt op hun speciale plekje.
Dan was het tijd voor de grote detectieve-truks. Gewapend met een groot vel wit papier trok een groepje de boshoek in. Het vel onder een boom op de grond en schudden maar. Heel wat beestjes vielen op het blad en werden zo zichtbaar op de witte ondergrond.
In de poel schepten we met een speciaal net. We vingen mini mini diertjes en ook wat grotere: heel wat waterslakken maar ook libellenlarven, haftenlarven watervlokreeftjes enz. Twee salamanders en heel wat van hun larven kregen we als extraatje erbij.
Terwijl papa Freddy telkens een groepje uitnodigde om met de microscoop te kijken, hielp mama Miranda om het hooilandje af te schuimen met het kevernet.







De voormiddag was veel te kort en nog heel wat beestjes bleven buiten het oogveld van onze speurders.

Maar de volgende dagen trokken ze er vast en zeker nog zelf op uit!

Ferraris

Op de Ferrariskaart (opgetekend tussen 1771 en 1778) merk je dat de plaats van de heemtuin (zie zwarte bijgetekende rechthoek) in landbouwgebied lag. Ten noorden stonden enkele huizen omgeven door moestuintjes hagen(?) en er liep een voetpad vanop de huidige Oude Aarschot Baan(die toen met bomenrijen was omgeven)

Naambordjes voor kruidentuin en akker

Nagenoeg de helft van de planten in de kruidentuin kregen vandaag hun naambordje. Zo kunnen de leerlingen de planten nu ook met hun naam leren kennen. In het kruidenboek zijn een aantal nieuwe fiches toegevoegd. Ze bevatten info over de toepassingen van de kruiden en leuke weetjes.

De akker werd ingezaaid met tarwe en vlas ook hier werden naambordjes aangebracht. Nog even wachten op een goede kieming.

De winterrogge is al volop aan het groeien.

Alles hangt samen! (try out)

Alle planten en dieren hebben energie, water, lucht en bodemdeeltjes (mineralen) nodig.
Daarvoor zijn ze afhankelijk van elkaar (energiestromen en kringlopen).
Nadat de zon, meneer gras, mevrouw konijn en Reinaert in beeld kwamen
gingen we met het vierde studiejaar in de heemtuin op zoek naar sporen van zonne-eters (de planten) plantenetersen diereneters. Zo brachten we eerst de voedselpiramide van de natuur in kaart.
Vervolgens werden alle leerlingen een deeltje van het grote levensweb. Ieder legde zich met vier draden vast aan een paal (zon, water (regen of poel), bodem,) of aan een plant of dier (energie, water lucht bodem) om in zijn behoeften te voorzien. Wat een wirwar* maar dit zal niet gauw meer vergeten worden.: ALLES HANGT SAMEN!!!
Als er een beetje gif in de poel komt heeft dit grote gevolgen alle leven dat er afhankelijk van is.

*Deze wirwar was echter niets tegen ons pechmoment dat we hadden net voor deze activiteit wanneer meer dan 100 fijne draadjes in een kluwen vast geraakten. (Nu zijn de sets van 4
individueel verpakt.)

lentewerkdag 1 maart 2008

Dankzij het gezwoeg van de voormiddagploeg (de familie Aerts)
konden we uiteindelijk een aantal palen diep genoeg in de grond krijgen. Hier komt later een pergolasysteem met klimplanten die voor schaduw zullen zorgen.
Levi plantte ondertussen een aantal haagjes die het kleuterdoolhof zullen gaan vormgeven.
Enkele kinderen mochten als eerste in de wilgentunnel!

Winterimpressies

Tijdens de winter gaat de natuur in rust, dit is dit jaar ook meer het geval geweest voor de heemtuinploeg.

De vorige jaren werd er nog stevig bijgeplant, nu deden we enkel wat hakhoutbeheer en bedekten we de moestuin met een nieuwe laag compost van ecowerf.

oven gevandaliseerd

Nieuws is niet altijd leuk: onze lemen oven werd in het week-end van de boekenbeurs zwaar beschadigd. Er werden met stenen 2 gaten in geslagen. Hopelijk is het nog te herstellen, anders is het nog erger van het vele werk. Deze winter zal er alvast niet gebakken kunnen worden. Dit is erg voor iedereen. Waarom doet iemand zoiets toch????

Kruidentuin verzorgen met 4de leerjaar

Eerst werken in de kruidentuin.
Dan genieten van een verse kop kruidenthee met rozemarijn, salie, citroenmelisse en munt uit de tuin én lekkere honing.
Lekker vuil maken mocht ook.

slakkenhuisje

Aangezien het grasveld deze winter niet meer wordt gemaaid, was het nu het moment om er een leuk labyrintje in te maaien. De spiraal van het slakkenhuisje werd al snel afgelopen door de leerlingen die het ontdekten.

Zo simpel kan het zijn...

NIEUWE WEBSITE OVER DE HEEMTUIN reeds meer dan 150 bezoekers ging jij al kijken?
http://users.skynet.be/heemtuinhertogkarel/



Prachtig nieuw boek:

Dit boek is een ontdekkingsreis naar allerlei fantastische voorbeelden in binnen- en buitenland, een kleurrijk palet van ideeën voor een geslaagde praktijk. Het geeft bovendien pedagogische argumenten, een stappenplan, tips en heel veel adressen en websites. Uit Vlaanderen worden drie voorbeeldprojecten ruim besproken: o.a. Heemtuin Hertog Karel.
ISBN 978 90 6224 470 6 gebonden, 252 pagina'sgeheel in kleur 20,-

Werkdag 14 oktober

Juf Gina, juf Riet en de directie vertegenwoordigden het schoolteam op deze fijne zonnige werkdag.
Yves vertegenwoordigde de ouders,Pieter en zijn broer Tim de leerlingen.
Bitter Weinig volk, zalig goed gewerkt!
Yves gaf de buitenklas de volgende dagen nog een verdere opfrisbeurt.
(TANX YVES!!!) Er staan nu drie lagen bio-"carboline" op. Nu kunnen we de "gevelbegroening" aanbrengen zodat het geheel beter opgenomen wordt in de omringende natuur.
Winterjasmijn zal ons de hele winter verblijden met zijn gele bloemen, druivelaar zal ons op het einde van de zomer vergasten op lekkere druifjes.
De klas van juf Sabine zal nu de binnenzijde aanpakken.


Pieter en Tim maakten steengruis- en daarna rodebietensoep.
Kregen ze hun handen nog wel proper?

Opentuin: "prachtig" was de meest gehoorde reactie!

Vele tientallen mensen kwamen vandaag tussen 10 en 18 uur afgezakt naar de heemtuin.
We kregen heel veel positieve respons. Het publiek vond het ronduit fantastisch dat zoiets op een school aanwezig kan zijn.
Voor alle leerkrachten, leerlingen en ouders die dit project mee mogelijk maakten is dit een mooie erkenning.
Naast de vele rondleidingen, de stands van de compostmeesteres en VELT (TANX!) en de biodrankjes werden ook onze ovendemonstratie en het prehistorisch vuurmaken fel gesmaakt. Met dank aan Annelies voor het begeleiden van het broodbakken en de gidsbeurten.

Tuinlabel Velt ecologische tuin behaald

Met de heemtuin behaalden we het VELT-label"ecologische tuin". Dit wil zeggen dat we aan de hoogste ecologische criteria voldoen! (Meer info over het label:
www.velt.be/1-2-3-ecotuin). We willen met ons project de ecologische tuinboodschap graag blijven uitstralen naar buitenwereld. Kom ons gerust opzoeken op de opentuinendag op 17 juni.

ROB stadsTV en opentuin!!!!

11 juni komt er een reportage over de tuin op stadtv ROB want op zondag 17 juni tussen 10 en 18 uur is de heemtuin open voor het publiek.
zie: http://i-merge.rambla.be/stadleuven/tvleuven-20070611/rob-m-ref.mov of http://www.leuven.be/showpage.asp?iPageID=5274 >11/06/07 windows mediaplayer
De vuurhoek en de bakoven zullen in bedrijf zijn.
Er zijn rondleidigen, biodranken en demo's prehistorisch vuurmaken.
Kinderen kunnen wateronderzoek doen.

In de creahoek (ook wel soephoek genoemd) hebben de leerlingen de nieuwe kannen al ontdekt.

4de leerjaar in kruidentuin

Het vierde leerjaar van juf Ruth en van juf Sabine kwamen vandaag hun kruidentuin eens duchtig onder handen nemen. Er werden heel wat planten verwijderd en enkele bijgeplant. Twee zijkanten werden voorzien van haksel- hout om ingroei van grassen te beperken. Yves AKA "de geweldige" kwam als tuinpapa een handje of twee toesteken, waarvoor dank.
Er is zeer hard en goed gewerkt. Alles ligt er overzichtelijk bij voor de opendeurdag ((10 juni)en de opentuindag ( 17 juni)
Eén klas kon tijdens de pauze ook nog een parfum samenstellen van onze geurende kruiden.

nieuwe vleugel van het bijenhotel heeft al succes!

Deze bij vertrekt net nadat ze een eerste kamertje met stuifmeel verder heeft aangevuld. Weldra legt ze hier een eitje. In een andere (smallere)nestgang werd nog een collega van een andere soort opgemerkt. Succes dus voor onze nieuwe observatiekast!

de heemtuin leeft

Er is niet alleen veel natuurlijk leven in de heemtuin. Naast het dagelijks gebruik van de tuin door de leerlingen zijn er ook kansen voor een ruimer publiek om mee te genieten van de inspanningen van de schoolgemeenschap:
Waarom is er zoveel belangstelling voor Erik????

Whola... nen bril vol vettige slakken, dat verklaart veel.

9 mei
Een delegatie van het kruim der Vlaams Brabantse natuurgidsen kkwam op bezoek in het kader van NME achter de schermen.(i.s.m. CVN)

Opentuindag 17 juni !!!
Iedereen is welkom vanaf 10.00u om het heemtuinparadijs te bezoeken op de VELT opentuinendag en de dag van de compostmeester van de Leuvense milieudienst.
(i.s.m.milieudienst)
24 mei
rondgang in de heemtuin samen met een bezoek aan 3 andere Leuvense schooltuinenprojecten die door GREEN Belgium begeleid worden.(i.s.m milieudienst)

kruidencatalogus en buitenklas

In de kruidentuin is er een catalogisch in te kijken. Er zijn al 8 identiteitskaarten van kruiden en een overzichtskaart. Ze werden vorig jaar gemaakt door het vierde leerjaar. Dit jaar kunnen er nog bijkomen. We hebben meer dan 40 soorten plantenstaan in de kruidentuin.

Er groeit gras in de klas en ook een boom...

De buitenklas kan in gebruik genomen worden, hopelijk wordt het weer wat terug wat beter (na de nodige regen natuurlijk)

Kippen en bijen

Een koppel zijdehoenders en 2 kuikens deden dit weekend hun intrede in de heemtuin. Ze zullen mee het organsich afval verwerken.
De kleuters van juf Inneke zullen ze verzorgen

























Het bijenhotel is een kastje rijker: om beter te kunnen observeren wat er in de gangetjes gebeurt is er een observatiekastje toegevoegd. Nu maar hopen op enkele zonrijke middagen om te zien of het hen aanstaat!

3de leerjaar verzorgt beestjestuin

Het derde leerjaar zorgde voor het onderhoud van de paden en voor de beestjestuin.
Grassen en teveel aan plantjes werden verwijderd.
De houtige stengels van vorig jaar werden nu verwijderd. In de winter dienden ze als schuilplaats voor de vele diertjes die hier een leefplaats vinden. Op de achtergrond zie je de spinnenburcht die verder werd afgewerkt.

eerste leerjaar in de moestuin

Vorige week werd eindelijk het vlas en het zomergraan gezaaid.
Na wat gezwoeg door diverse mensen was de moestuin ook weer klaar.
Dertig leerlingen kwamen sla, kool, ui en aardappel planten. Ze zaaiden wortel, radijs, rode biet, kervel en peterselie. En ze verzorgden hun toekomstige oogst alvast door alles
goed te begieten.

bijtje voor de spin?

Een spin met snode plannen had een web aan het bijenhotel, onder de pannen.

Deze eenzame bij was er bijna bij.

Maar na wat gespartel was ze toch weer vrij.

Maar de spin....die was niet blij!

paasvakantie

Ook tijdens de paasvakantie werd er gewerkt in de heemtuin.
- Ecowerf kwam compost leveren voor de moestuin.
- De puintuin werd nogmaals heropgebouwd, nu werd er gemetst met een speciale kalkrijke mortel in plaats van los te stapelen.
Het is nu terug een heuse SPINNENBURCHT geworden. Met de vele holtes is het een gedroomd domein voor jachtspinnen. Ook andere kriebeldiertjes vinden er een welkome schuilplaats.
Hopelijk blijft het bouwsel nu bespaart van de interesse in baksteen van de leerlingen. Er zijn trouwens losse exemplaren voorhanden in de creahoek.
- In de buitenklas werden borden omhoog gehangen en werd het toonaquarium gevuld met poelwater en waterinsekten.
- De graspaden en het amfitheatertje werden gemaaid. En er werd nieuwe dolomiet aangevoerd op het hoofdpad.
- ROB kwam nogmaals filmen. Dit keer was de poel de uitgelezen plek om de natuurpunt/hyla-campagne "gewriemel zonder piemel" bekend te maken in de regio. (zie www.hylawerkgroep.be )
We namen alvast bruine en groene kikker waar. In een geïmproviseerde fuik vingen we na enkele uren al een vrouwtje van de kleine watersalamander. Wetende dat ook de gewone pad en de alpenwatersalamander in de poel aanwezig is, kunnen we spreken van een succes wat amfibieën betreft.
Tijdens het onderzoekje merkten we ook een pas uitgeslopen vuurjuffer die nog moest uitkleuren.

klusdag 28/3

De muis vond het maar niets toen
we met het ganse schoolteam, enkele ouders en heel wat leerlingen van het 6de studiejaar aan de slag gingen in en om de heemtuin.
De buitenklas werd grotendeels van dak voorzien (eindelijk!). Een klus die Yves V. de volgende dag met brio afrondde waarna hij ook nog een stuk moestuin onder handen nam.
De moestuin werd klaargelegd. Er werden nog enkele meters haag geplant,
de zitkring en de afsluitingen rond de hooilandjes werden hersteld.
In de puintuin werden de voorbereidingen tot de ultieme restauratie aangevat.
Het werd een leuke dag van samenwerking met ouders, leerlingen én leerkrachten.
Voor herhaling vatbaar!

hagen 2de leerjaar 26/3

Het tweede leerjaar is al jaren trouw peter van alle hagen in de heemtuin.
Er weerd duchtig gesnoeid en er werdeen weer hagen bijgeplant.
Rond de composthoek kwamen mooie haagbeuken.
Later komen hier misschien nog kippen en een konijn.
Aan het labyrint werden takken ingebonden om de haag sneller dicht te krijgen.
Meer foto's: website school >2de leerjaar> heemtuin

24/25 maart

Tom en Wannes (6de) hielpen twee namiddagen in het weekend mee om de hagenplanting van het tweede leerjaar voor te bereiden. We vonden onder andere deze twee rupsen, raad eens welke in de grond zat en welke tussen het groen. De groene is waarschijnlijk de rups van de agaatvlinder (een veel voorkomende nachtvlinder)

sleedoorn detail bloemen

sleedoorn en wilg

lente???

We hadden geen winter,...kunnen we dan wel spreken van een lente?
Enfin: voorbije week stond alvast het kleine hoefblad(foto), het gevlekt longkruid en de muurbloem in bloei.
De katjes van de hazelaar lieten hun stuifmeel al kwistig meevoeren door de wind.
Even later stond de sleedoorn al te pronken met zijn
roomwitte bloempjes. Ook de wilgenkatjes zijn al van de partij.

S.O.S. Buitenklas

Deze keer waren we met 5 personen om de door de storm tegen de vlakte gegane buitenklas terug recht te zetten. Op enkele uren tijd werden de panelen terug hersteld en rechtgezet. Het dak werd woensdag al dankzij het voltallige 6de leerjaar uit de weg gezet.
Ps tijdens het werk kwam er een muisje piepen.

Nieuw filmpje over de heemtuin

http://www.kbs-frb.be/videos/green.wvx

plaatsing buitenklas

Zaterdag heeft een hele ploeg heemtuinsympathisanten gewerkt aan de plaatsing van de buitenklas. Eerst werden er betonpalen in gestabiliseerd zand geplaatst. Vervolgens werden de van een vernieuwde onderbalk voorziene panelen erop geplaatst. Uiteindelijk is de gehele constructie afgeraakt alleen de dakpanelen moeten er nog op. Dan kan de afwerking gebeuren: herschilderen, inkleden met klim-en leiplanten, bodembedekking, bord en tafels en banken. Het was weer een gezellige werkdag.

En de directrice zag dat het goed was( of toch wordt)

juryverslag kookwedstrijd

We hebben wel geen prijs gewonnen maar wel de sympathie van de jury!
In januari krijgt de klas een gratis duurzaam ontbijt.


6e leerjaar Hertog Karel

Menu

Middeleeuws koken!

Soep met groentjes uit de eigen tuin

Zelfgebakken brood met nootjes

Het 6e leerjaar van Hertog Karel wachtte ons buiten op. De weergoden waren onze kookwedstrijd gunstig gezind. Hadden die geluk! De soep stond te pruttelen (of toch al bijna) in een grote ketel boven een open vuur. De jury weet uit haar jeugd: koken op een open vuur is worstelen met een tijdsdruk, weerspannige houtblokken en rokerige ogen, dus werd in tussentijd de bio-tuin bekeken. Wat later werden we verzocht aan te schuiven schuiven bij deze sobere dis. Een bord met een potige potagie: een dikke maaltijdsoep op authentieke middeleeuwse wijze, afgewerkt en op smaak gebracht met bouillon uit de hedendaagse biowinkel, wat een mooi samenspel.

Er was nog een bezienswaardigheid: de school heeft een echte lemen oven in de tuin! En daarin werden alle broodjes van de kinderen gebakken door een sympathieke man met paardenstaart. De jury ontmoet wel raardere individuen.. De leerlingen bleken bovendien experts te zijn in bio en fair trade, want ze hadden een hele ‘speech’ ingestudeerd. Zoals in de keuken gold ook hiervoor: ieder doet zijn deel en het moet gezegd, het was een ononderbroken flow, een geoliede voordrachtmachine. Chapeau!

smullen

Nadat de jury onze soep had goedgekeurd konden we allen smullen.
Met de broodpaal werden de broodjes in en uit de oven gedaan.

Juf Kris en haar tijdelijke assistent meester Roel poseren nog even voor de bakoven.

de jury

De eerste lading broodjes was alvast goed gelukt.
Nadat verscheidene leerlingen de jury uitlegden wat bio nu precies was en waarom het zoveel gezonder was voor mens en milieu, werd de potagie geserveerd.

Even later mochten ze ook van ons super versgebakkenbio-notenbrood proeven.

bio-kookwedstrijd

Het zesde leerjaar deed mee aan de bio-kookwedstrijd van de Leuvense milieudienst.
Maandag kregen ze les over landbouw sinds de prehistorie en over bio.
Hier zijn ze bezig om de groenten fijn te snijden
Die gingen later de ketel in zodat we een middeleeuwse potagie konden voorschotelen aan de jury.
We gingen ook broodjes maken. In de middeleeuwen aten de gewone mensen tweemaal per dag potagie met een homp brood. 's Morgens was er meestal pap.
Hier beginnen we met het aanmaken van het deeg. Ingrediënten: 1kg biotarwebloem, 42 gr gist, 1/2 liter water en wat zout.

oven try out

Gedurende één uur wordt de oven heetgestookt. Eerst met fijne droge takken(mutsaard), daarna met grotere stukken hout. We proberen een groete hoeveelheid houtskool te bekomen die we over de oven verspreidden om de volledige vloer goed te verwarmen.

Nadien gaan we met de ovenloet of ovenkrabber alle kooltjes en assen eruit trekken in de doofput voor de oven. Nadien kunnen de broodjes erin en sluiten we de oven af.

de smid slaat sneller dan zijn schaduw

Roger Swings, ambachtelijk kunstsmid te Wijgmaal maakte voor ons een prachtige ovenloet.

oven=plagiaat?

De eminente vogelkenner R.E. Brasseur meldde me zopas dat onze bakoven wel eens plagiaat zou kunnen zijn. Mogelijk heeft hij gelijk.
Maar de nestbouw van onderstaande vogel kan ook afgekeken zijn van onze verre voorouders.
Laten we niet best het octrooibureau deze zaak afhandelen?

fun in de heemtuin

Tijdens het werk kwamen twee vette bruine kikkers nieuwsgierig kijken naar die vreemde kinderen.

Het hooien was leuk, er verdween zelfs een leerling in de kruiwagen.
 

4de leerjaar

Vandaag was het vierde leerjaar van juf Mieke aan de beurt.
De leerlingen haalden het maaisel van het hooiland en brachten het naar de hooiopper. Anderen werkten in de kruidentuin. Ondertussen was achteraan de brandnetelbrigade volop bezig. Op het einde kregen de harde werkers lekkere zaadjes en blaadjes te proeven. Ze kregen ook wat uitleg over de kruidentuin.






Gisteren is de drieslagakker gefreesd. Het stuk van het wintergraan is fijngelegd en ingezaaid met rogge.

ovenpaal

Deze ovenpaal zal weldra gebruikt kunnen worden. Momenteel ligt er een infrarood lamp in de oven. Deze moet ervoor zorgen dat al het vocht uit de leem verdampt voor het gaat vriezen. Anders gaat hij barsten en dat zou zonde zijn van het vele werk.
Eens de oven droog is kan hij gestookt worden.
In de herfstvakantie hopen we een eerste try out te kunnen doen.
De week nadien doet het 6de mogelijk mee aan een bio-kookwedstrijd van de milieudienst van de stad Leuven.
We hopen dan prehistorisch te kunnen broodbakken en soep te maken zodat we de jury kunnen overtuigen dat we de beste bio-koks zijn.

zoogdier e.a.

Inheemse zoogdieren kijg je zelden te zien in een tuin.
Hoewel er heel wat muizen actief zijn, is dit één van de zeldzame ontmoetingen met onze nauwere verwanten. Een jonge egel rolde zich op toen ik hem verstoorde.
Een gal op de zomereik. Het gaatje verraad dat de larve al is vertrokken.

een middag in de heemtuin

In de creahoek waren enkele dames druk bezig om kevers en slakkeneitjes te bestuderen.
Op de banken werd er zowaar aan wiskunde gedaan.
En bij de zithoek waren enkele amateur insektenkundigen druk in de weer.

oven onder dak!

Het dak boven de oven is ongeveer klaar. Boven de schouwopenening komen nog twee afneembare panelen. Het wordt daar immers te heet wanneer je de oven stookt.
Ondertussen is ook de zandkern eruit, en is er voor de ovendeur een doofput gemaakt. De oven zal nu goed moeten uitdrogen voor de vorst er aan komt.
Achter de oven is er stockageplaats voor hout en "mutsaerd" (d.i. sprokkelhout)


Hoe gebruik je nu zo'n oven?

Eerst stook je de oven heet, je begint vooraan en zo breng je vuur over de gehele vloer. Als de oven ongeveer 300° C is haal je alle brandende stukken en de assen eruit met een ovenloet(een soort ijzeren hak) en trek je alles in de doofput.
Je test de hitte in de oven door er enkele granen in te werpen. De schouwstop gaat erin en wordt met natte leem afgedicht.
Als alles o.k. is kan het gerezen brood erin geschoven worden met de ovenpaal.

Ondertussen is er een authentieke aangekocht. De deur gaat er ook in en wordt ook afgedicht. Na een kwartiertje is het brood gebakken en kan het volgende erin. Een gestookte oven blijft uren heet.
Als er iemand me een ovenloet kan bezorgen: graag! 

buitenklas

Dankzij de ouders van LINE (6de lj) krijgen we binnekort een buitenklas van 7x3.5 m in de heemtuin. Met een kleine groep ouders is het gebouwtje al afgebroken. Dankzij JOHAN GELEYNS zijn de panelen al verhuist naar het schoolterrein waar ze in afwachting van de bouwvergunning tegen de muur van het kleutergebouw staan. De klas zal half-open opgebouwd worden aan de rand van de tuin en kan gebruikt worden voor crea, natuuronderwijs en andere buitenlessen.

HOPELIJK WILLEN ER EENS ENKELE OUDERS KOMEN HELPEN MET DE OPBOUW!!!! 

4de lj in de kruidentuin

De kruiden waren gedurende de zomer sterk uitgegroeid.
Ook ongewenste planten vonden een plaatsje.
De leerlingen van juf Sabine werkten keihard om alles weer in orde te krijgen.
Meerdere leerlingen namen een stukje van de oogst mee naar huis: aardperen, mierikswortel, rozemarijn, munt, salie,...
Alles ziet er nu terug overzichtelijk uit.
 

opbouw oven

Lemen vloer met keramiektegels
 

oven in aanbouw

opbouw lemen oven 16 september

Een tijdje terug begonnen we vol moed aan de opbouw van onze lemen bakoven.
Het leemmengsel had een weekje kunnen rijpen. We legden eerst een lemen bodem op de gestabiliseerde zandlaag. Op deze bodem kwam een laag gebakken aarden tegels.
Vervolgens werd de wand opgetrokken in leem, deze staat in verbinding met de bodem.
Omdat de leem nogal vochtig was en de oven nogal groot lukte het moeilijk om de juiste koepelvorm te verkrijgen. Na enkele pogingen besloten we dan toch om met een zandkern te werken. Deze wordt later verwijderd.
Voor de schouwstop gebruiken we een konisch balkje, als deur een afgeplat stuk stam met twee handvaten.
Zo lijkt ons bouwsel op een lieveheersbeestje of een nijlpaard.

Zomerwerkdag 9 september

Er gingen zes kinderen en twee ouders aan de slag, het werd weer een leuke werkdag met een biertje, fruitsap, ijsjes en koekjes en vooral plezierig werk en wat spelen.



Leem trappen is "vettig" maar leuk!

Leem, kalk en stro werden met water gemengd en getrapt om een goed mengsel te verkrijgen.
Op de plaats die Xavier (achtergrond) aan het vrijmaken is, maken we er weldra een lemen bakoven mee zoals in de steentijd.



Hanna de jongste werkte zeer hard en viel geregeld achterover bij het uittrekken van het kleine hoefblad.

nieuwe naam voor de heemtuin?

Toen iemand van de vrijwilligers haar nichtje eens meenam naar de heemtuin om er wat te klussen, bleek de naam heemtuin wat moeilijk.
HEMELTUIN leek veel makkelijker en volgens haar ook toepasselijk.







Kaasjeskruid in bloei.

werkploeg

Op zaterdag 9 september is er een eerste werkdag van 14 u tot 17 u .
Ondertussen hebben we een e-maillijst van 24 mensen en nog eens een tiental mensen die we schriftelijk kunnen op de hoogte brengen van de werkdagen.
Een aantal klussen en hopelijk de start van de bouw van het bakoventje staan op de takenlijst.

zomerevaluatie

Poel op laagste peil
























rups van koninginnepage


De qua weer wel heel speciale zomermaanden hadden hun invloed op de heemtuin.
Het hooiland heeft een zeer beperkte biomassa kunnen opbouwen na de lentemaaibeurt.
De poel stond zeer laag eind juli maar is nu helemaal vol.
De haagplanten aan de knotbomen hadden het lastig door de droogte. De wilgenhut heeft ondanks de zéér late aanplant geen problemen gehad.
In het hooiland zitten heel wat veldsprinkhanen, ook de tijgerspin is weer opgemerkt op twee plaatsen. De rups van de koninginnepage is gevonden en heel wat bijen,vliegen en zweefvliegen vonden hun weg naar de schermbloemigen.

hooiland en brandnetelfun

Dinsdag 4 juli is het laatse deel van het hooiland gemaaid. Een groot aantal uit de kluiten gewassen sabelsprinkhanen bleven niet onopgemerkt.
Na het maaiwerk werden de brandnetels in de ruigte en de boshoek met de (gehandschoende)hand uitgetrokken.
Doordat het gras er hoog staat heeft de brandnetel geen concurrentievoordeel meer wanner hij terug wil opgroeien vanuit de achtergebeleven wortelstukken. Wanneer je maait, heb je nooit dit resultaat. En... brandnetel uitrekken werkt verslavend voor ik het doorhad was het het 22.30 u en was ik 2 uurtjes aan de slag. Nu nog een moment vinden tussen de buien door om het hooi en de netels af te voeren.

Natuurgidsen op bezoek

Di 27 juni kregen we een aantal natuurgidsen op bezoek. De klassiek rondleiding liep door de ruime interesse uit tot een rondgang van twee uur. Zowel de technische als de pedagogische aspecten kwamen uitgebreid aan bod.

akkerpracht

Hoewel ik weer met alle zaaiwerk te laat was dit jaar stond de akker er deze week prachtig bij. Het perceel met vlas stond nu ook in volle bloei. Het perceel met wintergraan wordt beheerst door bolderik met in mindere mate gele ganzebloem, korenbloem en klaproos.
Ook de kruidentuin en de bijentuin zetten hun beste beentje voor. Heel wat insekten genieten van de aangeboden planten. Aan het bijenhotel was er weer volop activiteit.

terug een filmploeg op bezoek!/hooien

kleine ratelaar

knoopkruid met straalbloemen
Slangekruid

Het hooilandje werd vandaag gedeeltelijk gemaaid. De delen met vooral gras en klaver kwamen al aan de beurt. Binnen twee weken wordt het meer bloemrijke stuk onder handen genomen. Zo hebben de planten de kans om rijpe zaden na te laten. Het deel dat nu al is gemaaid staat ook al terug minder kaal en geeft meer schuilplaatsen voor ongewervelden.
Het maaisel wordt afgevoerd om mineralen te ontrekken. Zo wordt ons hooilandje soortenrijker.
Nu staan reeds in bloei: sint-janskruid, kaasjeskruid, knoopkruid, veldlathyrus, wondklaver, ringelwikke, smalle wikke, slangekruid(tweejarige), duizendblad, gewone brunel(bijenkorfje), margriet, vlasbekje, witte en rode klaver,kleine ratelaar (halfparasiet op gras), klaproos,bolderik (laatste drie eenjarig). Weldra zullen ook heelblaadje, wilde peen en kruiskruid in bloei staan.
Een camerploeg kwam op bezoek en kreeg een rondleiding door het zesde studiejaar, er zal eind
augustus een montage van twee minuten op de website van de Koning Boudewijnstichting komen

vervolg opening

Vanop de populaire speelheuvels kregen we uitleg over het labyrint en de levende wilgenhut.
Ondertussen was er volop vlierbloesem-ice tea
Nu nog info over de akker en de bio-moestuin...
...om te eindigen in de kruidentuin waar we werden gewezen op de moerasspirea die haar naam gaf aan onze welbekende aspirine.

Pierre Neefs opent de heemtuin!

De schepen knipt.
Bo vertelde alles over onze poel.
In de boshoek werden we zelfs door 4 leerlingen wegwijs gemaakt.




Het hooiland heeft dankzij Bauwe geen geheimen meer voor het publiek.



Na vier jaar werken was het moment aangebroken om de heemtuin officiëel te openen.
Omdat we heel veel steun kregen van de Stad Leuven vroegen we de schepen van Leefmilieu Pierre Neefs om deze taak op zich te nemen. Na een woordje van de directie en van de schepen werd de takkenschaar bovengehaald om een wilgenteen plechtig door te knippen.
Hiervoor was wel wat kracht nodig maar het daaropvolgende applaus was dan ook des te luider.
Een aantal leerlingen van het zesde verzorgden een prachtige rondleiding terwijl we een lekker vlierbloesemdrankje met gezonde hapjes kregen. Het publiek was onder de indruk van de verzorgde ontvangst.
Heel de dag kon de tuin en de weblog erover op grote belangstelling rekenen.

9 juni:Nederlandse NME-en tuinprofs op bezoek

De leerlingen van het eerste studiejaar hadden vorige nacht gekampeerd. (zie achtergrond)
We ontvingen een delegatie van meer dan 25 Nederlanders in onze heemtuin. Ze kregen uitleg over de pedagogische en technische kanten van onze tuin. Er was veel interesse en er kwamen lovende woorden voor ons project. De stichting Oase brengt in het zomernummer van haar tijdschrift een artikel van 4 blz over onze heemtuin!

heksendiploma

De eerste opdracht: onderzoek je plant
grondboring voor bodemonderzoek
spinnenleftest

de grote heksen-lefstest

< De juf waagt zich aan de spinnenlesftest




snotterige slijmtest >

Mevrouw Stronk en heksen en tovenaars

Vandaag kwam het vijfde studiejaar in de heemtuin voor een les kruidenkunde. De les werd gegeven door niemand minder dan Mevrouw Stronk zelf, bekend bij de Harry Potter fans. Bultenaar Bultje en de Mevrouw Van Het Ministerie Van Toverkunst staken ook een handje toe. Bij een bekertje muntthee kregen de leerling-tovenaars en heksen de nodige uitleg.
Ze moesten in groepjes een bepaalde plant zoeken en observeren om allerhande vragen te kunnen beantwoorden. Daarna kregen ze nog een geheime opdracht. Nadat deze tot een goed einde was gebracht, presenteerden de groepjes de resulaten aan elkaar. Toen was het tijd voor de Grote Leftest. Dikke vette spinnen over je arm laten kruipen of een grote bril met levende slakken opzetten voor de snotterige slijmtest: het vergde voor sommigen toch even wat moed!
Iedereen behaalde uiteindelijk zijn heksendiploma.

resultaten bevraging leerlingen en ouders:grote onderscheiding

Onlangs deden we een schriftelijke bevraging over het heemtuinproject bij ouders en leerlingen. Aan de kinderen vroegen we hun over verscheidene onderdelen van het tuindeel en natuurdeel of ze er graag werkten, ze er iets van leerden en ze er op ontdekking gingen. De moestuin en de poel scoren het hoogst. De puintuin kampt nog duidelijk met een imagoprobleem… De delen waar de leerlingen peterschap over hadden werden duidelijk meer gewaardeerd. Ieder had wel meer dan één favoriet plekje!

Van het speeldeel peilden we naar waar ze graag speelden en waar ze veel kwamen.
Elk deel lijkt zo wat zijn liefhebbers te kennen.. De speelheuvels (101/134)en het podium (73/134) zijn zeer populair. De creahoek vooral populair bij de jongere kinderen.De kinderen zijn overwegend tevreden met de heemtuin, vooral het eerste studiejaar wil graag meer dieren. Een meerderheid (78 tov 45) “speelt anders” in de heemtuin en willen er graag meer klasactiviteiten doen (76 tov 51).
De meesten vinden dat er te veel afval ligt (64 tov 37), tijd om er iets aan te doen!

Draagt de heemtuin bij tot een goede sfeer op school? Ja 107 Neen 19
Vertel je thuis soms over de heemtuin? Ja 70 Neen 60
Weet je dat er veel teksten en foto’s te vinden zijn op de website? Ja 66 Neen 50
Krijg je door de heemtuin meer respect voor de natuur ? Ja 115 Neen 15
Is er door de heemtuin meer natuur op school? Ja 167 Neen 8

Ouders zijn overwegend positief 83%, een aantal neutraal 15%en slecht één enkele keer negatief 0.9%. Redenen zijn vooral: respect voor natuur en omgeving, verantwoordelijkheid en kansen tot natuurbeleving.
Kan de heemtuin bijdragen tot
“anders” spelen Ja 84 Neen 14
een goede sfeer op school? Ja 86 Neen 5
meer natuur op school? Ja 109 Neen 0
meer respect voor de natuur bij de leerlingen? Ja 110 Neen 1
de creatieve ontwikkeling van de leerlingen? Ja 95 Neen 8
de sociale ontwikkeling van de leerlingen? Ja 78 Neen 5
Het behalen van de leerdoelen? Ja 65 Neen 12
Bijkomende vragen:
Vertelt je kind thuis soms over de heemtuin? Ja 80 Neen 32
Neem je af en toe zelf eens een kijkje in de heemtuin.? Ja 61 Neen 54
Weet je dat er veel teksten en foto’s te vinden zijn op de website? Ja 47 Neen 66


Opvallend is dat er meerdere ouders vinden dat de heemtuin niet kan bijdragen tot het behalen van de leerdoelen, op vlak van bijdrage aan sociale en creatieve ontwikkeling, (nochtans ook leerdoelen) is dit minder merkbaar. De ouders van kinderen uit de actieve klassen nemen geregeld zelf een kijkje in de tuin, hun kinderen vertellen thuis ook over het project. Sommige ouders komen er niet of zelden. Velen kenden het bestaan van deze weblog niet. Reden om te komen naar de officiele opening op 11 juni! Een ruime meerderheid vindt dat de heemtuin bijdraagt tot een positieve sfeer.Meerdere ouders blijken nu ook bereid om eens een handje toe te steken.

ROB kwam de kleuters filmen / groentenoogst eerste leerjaar

Maak het geluid van je dier en vindt zo je vriendjes



Niet koning Rob maar de regionale TV kwam filmen in de heemtuin.
De derde kleuterklas mocht met koning Clovis de tuin in om te kijken, te luisteren te ruiken, proeven en voelen. Ze ontdekten dat er veel leven was in de poel. Ze mochten zelf scheppen en waren verrast door de larven van libellen en haften en andere diertjes in de poel.
Uitzending voorzien op 12 juni. Via volgende link kan je het filmpje bekijken. http://i-merge.rambla.be/stadleuven/tvleuven-20060612/rob-m-ref.mov voor wie quick time player heeft.
Voor windows media player ga je naar:
http://www.leuven.be/showpage.asp?iPageID=5274 > 12/06 milieuzorg op school> wmv.

's avonds konden alle leerlingen van het eerste hun mama of papa verrassen met een deeltje van de oogst uit de moestuin. Bij ons thuis werd er alvast geen koek gegeten maar een boterham waar de zelfgewassen (heel de keuken nat...) sla bij kon!

optreden in de heemtuin

Goed idee van het vierde om het podium in de heemtuin als locatie te nemen voor hun optreden op het ouderfeest. Het feest had als thema "Natuur" Er werd gedanst, voorgedragen en toneel gespeeld. De ouders namen plaats op de grasbanken die voor de gelegenheid werden voorzien van een kussen. Vele ouders namen ook een kijkje in de heemtuin en konden zo zien dat de kinderen er goed hadden gewerkt.

kruidentuin: het vierde vloog er in!

Op 5 mei ging het vierde aan de slag in de kruidentuin. Per twee hebben de leerlingen peterschap van een perk. Ze hebben alle niet gewenste kruiden verwijderd en nog wat buxus bijgeplant. Ze zaaiden in bakjes ook nieuwe plantjes die als alles goedloopt een plaatsje zullen krijgen in de tuin. Na het werk kregen ze nog een korte uitleg over de planten in hun perk. De leerlingen gaan er ook dingen over opzoeken en een identitietskaart maken van hun planten. Hiermee maken we een catalogus voor de geïnteresseerde bezoeker.
Momenteel hebben we een collectie van een vijftigtal soorten.

werkdag 3de leerjaar

Twee leden van de brandnetelbrigade aan het werk.
Na de werken vonden we een cocon vol babyspinnetjes.



De klassen van juf Charlotte en juf Hilde kwamen vandaag aan de beurt om te werken in de heemtuin. Eerst kregen ze een rondleiding door de tuin. Ze hebben peterschap over de beestjestuin. Daar werden eerst alle verhoute stengels van vorig seizoen weggeknipt. Vervolgens werd er gewied en is de puintuin heropgebouwd. De brandnetelbrigade ging ondertussen vlijtig aan de slag aan de randen van de boshoek en leverde daar uitstekend werk.
Een andere ploeg heeft hard gewerkt om de compostbakken te ledigen en de rest organiseerde zich feilloos om de grond in het labyrint verder af te dekken met karton en hakselhout.
De juffen waren zeer fier op hun leerlingen én terecht!

zaterdag

Voorbije zaterdag twee akkerpercelen gespit en ingezaaid met vlas en graan.
Een stukje hooiland geplagd en de plaggen op de zodenbank aan het podium aangebracht. Op het hooiland distels gestoken en brandnetel uitgekapt.

rosse metselbij

Komt het door het mooie naambordje dat Brecht (5de lj) maakte voor het bijenhotel?
Feit is dat op deze zonnige namiddag een vijftal rosse metselbijen vlot de weg vonden naar onze bamboestokjes om er nectar en stuifmeel te brengen.
Dit vinden ze rijkelijk in de heemtuin waar o.a. de stuifmeelrijke paardenbloem in volle bloei staat. Met leem worden de gangen op maat gebracht. Er worden dan eitjes gelegd waarvan de larven later alleen moeten zien groot te worden met de aangebrachte voorraden. Op het einde wordt de gang dichtgemetseld met leem. Deze bijen zijn helemaal niet gevaarlijk.

eerste leerjaar in de moestuin

Ook dit jaar kwamen de leerlingen van het eerste studiejaar planten en zaaien. Met behulp van Annelies en juf Ann werd alles weer in goede banen geleid. 28 leerlingen zaaiden wortelen, pastinaak, kervel, peterselie, rode biet, koolrabi, erwten of radijs. Ze plantten bloemkool, brocolli, chinese kool, sla, ui en aardappel. Na de pauze volgde er nog een korte rondleiding door de heemtuin.Nadien werden de plantjes nog even gegoten.

Nu hopen dat alles vlot gaat groeien.

vogelverschrikster

Hertog Karel won op de lentekriebeldag in Wijgmaal de eerste prijs op de vogelschrikwedstrijd.
Deze creatie van het eerste studiejaar met hulp van Juf Peggy heeft nu een vaste stek in de graanakker.

takkenril

Om de buitenzijde van het doolhof af te sluiten aan de noordzijde kozen we voor een takkenril.
De voordelen van een takkenril zijn veelvuldig. Je geraakt er heel wat snoeihout in kwijt, het is vrij eenvoudig te maken en het geeft een mooie stuctuur. Een takkenril biedt bovendien schuilplaats aan heel wat kriebeldiertjes. Je geeft ook de kans aan heel wat zwammen die het dode hout rustig aan verwerken. Je kan een takkenril eventueel laten begroeien met een klimplant.
Hoe bouwen?
Je plaatst om de 60 cm twee palen op een zekere afstand van elkaar stevig in de grond. Zelf leg ik op lichte plaatsen een laag hakselhout onderaan om te voorkomen dat er stevige kruiden gaan opgroeien, je kan ze immers nog moeilijk verwijderen. Vervolgens breng je de takken en twijgen tussen de palen, zorg dat er voldoende in elkaar wordt gewerkt en dat er geen gaten vallen. Eventueel kan je bovenaan met een ijzerdraad de tegenoverstaande palen verbinden en naar elkaar trekken.

paddensnoeren

Vanuit mijn eigen poel heb ik enkele snoeren van de gewone pad ingebracht. Anders dan de kikkerdril die bestaat uit dikke pakken eitjes in een geleiachtige massa, legt de gewone pad een lange rij eitjes. Ze worden in het warmere ondiepe water aan de noordkant tussen de planten gedeponeerd. Het kleinere mannetje omhelst de hele tijd het vrouwtje om zo zeker te zijn dat hij de eitjes kan bevruchten. De pad keert meestel weer naar zijn "geboortepoel" om zich voort te planten. Dit geeft aanleiding tot de jaarlijkse paddentrek. Hopelijk wordt onze schoolpoel een echte paddenpoel. Padden zijn zéér nuttig o. a. door de grote hoeveelheid naaktslakken die op hun menu staan!

brandnetel en distel en graan

Vandaag het gedeelte tot het begin van de ruigte vrijgemaakt van brandnetel en akkerdistel.
Brandnetel groeit op stikstofrijke plaatsen, akkerdistel op verstoorde grond. Beiden zijn aanwezig. De grote brandnetel is een zeer nuttige plant (o.a. voedselplant voor de rups van de dagpauwoog en de kleine vos). Akkerdistel is dan weer geliefd bij de distelvink en de distelvlinder. Beide soorten kunnen in een tuin echter voor problemen zorgen. Op een terrein waar veel kinderen komen, moeten we ze wel beheersen. Uiteraard komt er GEEN VERGIF aan te pas. De netels worden met wortelstelsel en al verwijderd. Je kan ze ook geregeld maaien en het maaisel wegvoeren (verarmen). Distels maaien is distels zaaien, distels steken is distels breken. Dit laatste doen we met veel geduld en toewijding...
Er werd ook gerst gezaaid op de plaats waar de winterrogge niet is uitgekomen.
Tot slot werd de moestuin grotendeels onkruidvrij gemaakt.

Lente in de poel

Vorig jaar bracht ik nog kikkerdril in van de bruine kikker uit mijn eigen poel. Dit gaf aanleiding tot een massa jonge kikkertjes die een aangenaam biotoop vonden in de ruigte en het hoooiland. De kinderen konden zo uitgebreid kennis maken met deze nuttige amfibieën.
Dit jaar zijn er al meer dan 10 paketten kikkerdril gelegd. (op de foto met gewone poelslak) Een beperkt deel zal in een buitenaquarium geplaatst worden zodat de kinderen de ontwikkeling van nabij kunnen volgen.
Voor het eerst merkte ik een mannetje van een alpenwatersalamander.
Verder zijn er al geelgerande watertor, rugzwemmer, larven van de glazenmaker, posthoornslak en schaatsenrijder (foto) gespot.

padendrang

Omdat het blijkbaar toch niet zo eenvoudig is om te weten waar de paden zijn werd er een "zachte omheining" rond het hooiland aangebracht. Dit om te vermijden dat de vegetatie steeds weer wordt betreden. Langs de linkerzijde zijn er twee smalle doorgangen die met een uitgemaaid pad de mogelijkheid geven tot een rondgang door dit gedeelte. De pinksterbloem zal daar weldra in bloei staan. In de ruigte rechts van de poel is er grote klis, fluitekruid en dagkoekoeksbloem ingebracht.
In de kruidentuin staat het kleine hoefblad reeds geruime tijd in bloei. Onlangs ontloken ook de bloemen van het gevlekt longkruid.

moederbomen

Zaterdag werd er op een terrein in de buurt geknot om wilgenstaken te voorzien voor de te bouwen wilgenhut. Na de levering werden er nog snel wilde appel (2 stuks) en wilde peer aangeplant. Deze bomen zijn de stammoeders van al onze huidige appel-en peervariëteiten. Er werd ook een mispelaar gezet.
Lees het volgende woordje correct: "knotes"
inderdaad er werden ook enkele essen geplant die als knotboom door het leven zullen gaan.

labyrint en wilgenhut

De hut moet nog even verder afgewerkt worden, maar het voorlopige resultaat mag er al zijn.
Weldra zal deze levende hut groen worden en dichtgroeien. In droge periodes moet we het eerste jaar ruim water voorzien.
Ook het labyrint ziet er al "echt" uit. Een nieuwe speelaanleiding is bijna gerealiseerd!

dadendrang

Mooi woordje in de titel dat ook een beetje weergeeft dat eindelijk de daad bij het plan moest komen. Reeds lang stond een wilgenhut op het "te doen"- lijstje. Hoewel laat op het seizoen is het er toch van gekomen. Vandaag heeft het 6de lj van Juf Chris de tijd gevonden om er aan te beginnen. Ondertussen werden er verder haagplanten gezet rond het labyrint en werd er hard gewerkt om een deel van de ondergrond al af te dekken met flappen karton en hakselhout.

winter

Nieuwe publicatie: vergroening van de schoolomgeving

Via VELT of WWF kan je de langverwachte publicaties "vergroening van de schoolomgeving" bestellen. Het gaat momenteel om De "technische handleiding voor een groene school" en het "werkboek basisonderwijs". Voor het SO volgt er later nog een apart werkboek.
De publicaties vormen een goede basis voor wie aan de slag wil gaan. Een echte aanrader!
In het werkboek toont men aan dat een schooltuin niet alleen zijn nut heeft in de lessen WO maar ook een bijdrage kan leveren bij het bereiken van andere leerdoelen.
Minpuntjes zijn m.i. dat er niet fundamenteler wordt gekozen voor streekeigen planten, zeker bij de vaste plantenkeuze had hier nog meer de nadruk op mogen liggen. Zowel naar natuurwaarde als op educatief vlak blijven ze de beste keuze, op de voet gevolgd door planten die cultuurhistorisch of ecologisch een meerwaarde kunnen bieden. Inheemse planten worden wel in vet aangeduid. Hopelijk gaat VELT dit nu ook in eigen publicaties doen.
Groenblijven mag m.i. geen fundamenteel criterium zijn voor bomen en struiken op een speelplaats (techn. handl. p 48). De kinderen mogen best de invloed van de seizoenen kunnen waarnemen.
Verder worden op vlak van plantenkeuze ook een aantal giftige planten voorgesteld die in overheidspublicaties ( http://mineco.fgov.be/protection_consumer/consumentenveiligheid/files/16-Handboek_Veiligheid_van_Speelterreinen_nl.pdf p.107-108 ) ten stelligste worden afgeraden op speelterreinen (taxus, wilde kardinaalsmuts, hulst, kamperfoelie (op p.54 wordt wel de toegelaten var. "elegant"vermeld), bosrank, gouden regen, Gelderse roos... deze worden bij veiligheidsinspecties ook geviseerd en ik ken scholen die ze hebben moeten verwijderen. Achteraan is er wel een lijst met info over giftige planten en ik kan me ook vinden in het discours in de inleiding van dit gedeelte.
Soms plant men een aantal zaken over naar een schoolcontext zonder voldoende rekening te houden met het eigene daarvan.Hier speelt de beperkte terreinervaring wellicht mee.
Nu nog wachten op een volwaardige uitbouw van de website vergroening.

De vloek van het labyrint

Aanplanten labyrint: het resultaat mag er wezen!
Toen we alles gingen uitgraven werden we geconfronteerd met bevrozen grond: zwaar werk. Toen we wilden aanplanten met de kinderen was het slecht weer (1ste keer) en waren er te veel zieken(2de keer). Toen we het op de werkdag dan maar gingen doen was de uitgegraven grond nog gedeeltelijk bevroren zodat we weer extra werk hadden. Uiteindelijk zijn we er toch in geslaagd om de aanplanting te doen.
We kwamen ongeveer toe met de voorziene planten voor de binnenruimte. Toch nog een meevaller!
Zondag zijn er nog enkele planten bijgekocht en aangeplant. Nu nog de wilgenhut en de buitenzijde afwerken.

labyrint aanleggen

De aanleg en het onderhoud van een labyrint is niet zo eenvoudig.
stap 1: Zorg voor een goed plan. Zoek uit met welk materiaal je de afscheidingen gaat maken. (levende haag, vlechtwerk, takkenril, werk binnenin met planten van éénzelfde soort (best is haagbeuk), rondom rond kan je andere materialen gebruiken) Bedenk dat je heel wat planten nodig zal hebben, denk aan de kostprijs!
stap 2: Teken met kalk de lijnen van uw plan uit op het terrein, let erop dat er voldoende plaats in de gangen is. Kijk alles nog eens goed na.
stap 3: Graaf alle geulen uit (1 spade diep) laat bij voorkeur de uitgegraven grond uitvriezen, dit zorgt voor een betere structuur).
stap 4: Zing het hageplanterslied en plant de hagen (3 per meter). Je kan ev. ook voorlopig draad spannen zodat de kinderen er niet doorheen gaan lopen).
stap 5: Leg op de paden onbedrukt bruin karton. Leg daarop een dikke laag hakselhout, ook tussen de haagplanten.
stap 6:Bind de zijtakken van de haagplanten zo veel mogelijk naar beneden en in lijn met de haag. Knip de plant bovenaan1/3 in. Deze 2 laatste ingrepen bevorderen het dichtgroeien van de haag.

Gezellige winterwerkdag 28/1/2006

Mannen presteren beter als iemand kijkt: Let op Mark(rechts) wanneer juf Gina niet toeziet!
Op deze winterse werkdag trotseerden enkelen de kou om de harde ondergrond te doorklieven met de spade. We graafden geulen waar de haagplanten voor het doolhof zullen geplant worden door de leerlingen. Ook de cirkelomtrek waar de wilgenhut komt, is (60 cm diep!) uitgegraven door Jos. Niels (5de lj) stak ook een handje toe en hielp om met juf Gina om nog bladeren van het hooiland te ruimen.
Weer weinig volk maar goe gewerkt!

1ste winterdag: tweede leerjaar plant haag

Het Hagenplanterslied met dansje...
en snoeien maar
Haag planten aan het talud ter begrenzing van het hooilandje.

Ook het amfitheatertje krijgt een haag.
Zo zitten we beschut.
Voor het talud staat dus nu een haag, zo kunnen de kinderen niet meer van het talud op het hooiland terechtkomen.
Na het zingen van het Beruchte Idiote Onozele (BIO) Hagenplanterslied (zie eerste foto)met bijhorend BIO-dansje gingen we met zijn allen aan de slag.
Er werd weer meer dan 20 meter haag bijgeplant. Ronde de crea-hoek zetten we veldesdoorn, aan het amfitheatertje en aan de talud met knotbomen zetten we haagbeuk.
De leerlingen hebben zeer goed gewerkt. Zelfs meester Jimmy was weer fantastisch. Juf Brigitte verdient een speciale vermelding omdat ze ondanks ziekte toch kwam meewerken! Drie jaar geleden zette het 2de leerjaar ook een haag. Deze werd nu nog een keertje bijgesnoeid.
Reactie van meester J.: Bedankt voor de leuke dag. We hebben er allemaal van genoten denk ik.(Meer leuke foto's op de website van BHK: http://schoolweb.rago.be/bs/wilsele/jimmy/heem/heemtuin.htm )

14/12 de 3de kleuterklas van Langveld op bezoek

De kleuters van Juf Evelyne kwamen ook eens kijken. Ze werden ontvangen door koning Clovis. Die leerde hen al hun zintuigen te gebruiken om de natuur beter te leren kennen. We voelden aan de bomen en probeerden er zelfs één om te duwen. We luisterden naar de geluiden in de omgeving. De geheime geurversterker liet ons alle kruiden extra ruiken. We proefden de zure veldzuring. We zochten vormen en hingen bladeren op aan de wasdraad , daarvoor moesten we goed kijken.
Op het einde werd wie wilde tot natuurridder geslagen door de koning zelve. De kinderen zullen zorg dragen voor de natuur!

Vanop de heuvel konden we alles beter horen

Bladeren aan de wasdraad: van verschillende vormen een groot en een klein! We hebben ze ook samen geteld.

opening vogelrestaurant BHK

Het stond reeds lang op het programma: de opening van het vogelrestaurant "de gevederde vriend" boven het bijenhotel.
Inderdaad, in de koudere herfst- en winterperiode is het voor onze tuinvogels interessant om af en toe rendez-vous te kunnen houden in een gezellige stuif-in voorziening met noten, zaden en vet.
Ze kunnen de laatste roddels uitwisselen tijdens een noodzakelijke schransbeurt om de koude te trotseren.
De mediabelangstelling bij de opening was beperkt.
Hopelijk is de interesse van de vogels groot en kunnen de leerlingen heel wat leuke observatiemomenten meemaken.
Ik heb zelf alvast een hele bende koolmezen zien tafelen.

Gezellige herfstwerkdag 10 december 2005

Met tien moedige werkers gingen we aan de slag. De pauze gaf ons tijd voor een biobiertje, een bio wafel of biosoep en bio sinaasappelsap.
Daarvoor werd er door de kinderen een laag dolomiet (1.2 ton) in de voetenkuil van ons amfitheatertje gebracht en op het wegje naar de poel.
De zodenbanken werden eindelijk verbeterd met medewerking van de directie (Gina). Peter onze Green-vrijwilliger had zich tot dampens toe op het uitgraven van een plantgeul voor een nieuwe haag gestort.
Björn zette zich her en der in en graafde ook een plantgeul voor afscherming van de creahoek. Toen zijn vrouw juf Hilde kwam hebben ze samen met hun kids de moestuin opgeruimd.
Verder is een deel van de compostbakken bij de kleuters geledigd en er is eindelijk ook een vogelrestaurant boven het bijenhotel.
Al bij al weer een stap vooruit!
Bedankt aan alle medewerkers.
En hopelijk tot volgende keer weer met nog meer!

sint brengt bekers!

De goedheilige man kwam niet alleen per bakfiets maar bracht ook nog eens afsluitbare bekers voor alle brave kinderen. Hopelijk zet dit de ouders ertoe aan om minder milieubelastend en zwerfvuilveroorzakend (is dit een woord?) brik mee te geven met hun kids. Deze rommel vinden we spijtig genoeg nog te vaak in de heemtuin.

kamp met notenschat

Kinderen willen een afdruk van hun activiteit nalaten. Het is niet steeds wat je als "grote mens" wenselijk acht...Hier werd er oneigenlijk gebruik gemaakt van het hooi uit de hooiopper om een kamp af te bakenen. Het resultaat is wel charmerend. De notenschat wordt bewaakt en dagelijks worden de noten geteld.

inzaaien winterrogge

Winterrogge zaaien

graanakkertje: nog net op tijd???

Het graanakkertje werd gedeeltelijk gespit. 1/3de is ingezaaid met winterrogge.
Wegens de warme nazomer hebben we gerisceerd om nog begin november te zaaien. Normaal is oktober de beste periode. Het is dus afwachten of de kieming vlot zal verlopen. Anders hebben we nog een tweede kans na de winter. In het voorjaar zal er nog gerst en vlas gezaaid worden op de andere delen.

Bladerbedje

In de boshoek hebben we een proefstrook kaalgemaaid. Deze is nu bedekt met een dikke laag bladeren. We hopen zo de strooisellaag iets sneller te laten ontwikkelen. Door deze mulching kan ook het gras onderdrukt worden. En...voor de kinderen ontstaat er een zalig bed waarop ze naar de wolken kijken.

zonder titel

"Beter buiten spelen" en "De schoolspeelplaats"

(boek 135 blz, red. Greet Camanida, uitg. Bekadidact, Baarn, 2005 isbn: 90-262-41410-2)

Dit boek over het speel-leerklimaat op de speelplaats is zonder meer een absolute must voor iedereen die betrokken is bij het basisonderwijs.

Ik kom zelf op zeer veel schoolterreinen. Telkens valt het me op hoeveel kansen er blijven liggen om er een leerzame omgeving van te maken. De meeste buitenspeelplaatsen worden stiefmoederlijk behandeld. Ze zijn gewoonweg saai. Heel wat kinderen geraken vaak niet tot boeiend spel en gaan elkaar dan plagen en zelfs pesten. De frustratie van het buitenzijn brengt dan onvermijdelijk moeilijkheden in de klas.
Hoe het anders kan wordt op een fijne en enthousiasmerende manier duidelijk gemaakt in het boek "Beter buiten Spelen"
De schrijvers richten hun blik op de leerkracht, de speelplaats en de vakgebieden(het is een Nederlands boek...).
In het laatste hoofdstuk komen thema-suggesties per seizoen aan bod.
Er is ruime aandacht voor natuur en speelaanleidingen. Positieve praktijkvoorbeelden tonen ons dat kinderen "anders" gaan spelen wanneer er aandacht is voor een uitdagende buitenomgeving. Dit draagt bij tot hun sociale, motorische en communicatieve competenties. Mogelijk zelfs meer, zeker anders dan in een klas. Geen excuses meer om het buitenspelmoment te degraderen tot even luchten van de kinderen:
Wees buitendraads en neem deze buitenkans!

Enkele ervaringen uit de heemtuin:
ALG.:
In Hertog Karel is het duidelijk dat er dankzij de heemtuin minder ruzie is tijdens het buitenspel.

Rollenspel:
-Kinderen gaan in de buis onder de speelheuvel "prehistorieke" spelen. Ze verzamelen noten, zaden en blaadjes om te overleven.
-Boven op de berg worden ze dan weer heldhaftige ridders.
-In de heksenketel op de vuurplaats brouwen ze samen geheime mengsels. Ook in de creahoek worden liters heksensoep bereid. Als dat maar goedkomt....

Muzisch:
-Kinderen geven op het podium spontaan een optreden ten beste.

Motorisch:
-Kinderen springen en klauteren op de speelheuvels, volgen de parcours door de uitgemaaide paden.
-Balanceren op de stam.
-Hinkelen op de boomschijven.

Communicatie.
-In de zitkringen komen ze samen en vertellen.

Creativiteit.
-Ze gaan aan de slag met natuurmateriaal .
-Ze bouwen kampen in het hoekje.

Exploratie.
Elke vierkante decimeter is er wel iets boeiends te vinden. Kikkers springen in het rond, vlinders en libellen fladderen over het terrein. Vogels geven hun beste lied ten beste. Kriebelbeestjes zitten overal. Mooie bloemen en geurige planten trekken de aandacht.

Samen-werken
Kinderen komen spontaan een handje toesteken, leren materiaal uit te wisselen zodat iedereen eens kan harken, scheppen, met de kruiwagen rijden. Ze leren een taak afwerken. Ze nemen verantwoordelijkheid.

Enzovoort x 1000

Kris


Een ander interessant boek met veel technische informatie is "De schoolspeelplaats"
met ideeën en adviezen voor een concrete aanpak ( boek 167 blz.Peter Dekeyser, uitg. Garant, Leuven-Apeldoorn, 1998 isbn 90-5350-594-6)

woensdag 12 oktober

Het was vandaag een vrije dag. Tom en Wannes (5de lj) kwamen meehelpen aan het graafwerk van de zitkuil. Die maken we nog 10 cm dieper zodat er een laag dolomiet in kan. Zo wordt het onderhoudsvriendelijker. De uitgegraven aarde komt achter het podium om de achterzijde te verbreden en te stabiliseren.

Wannes en Tom werkten vroeger ook al mee met de afwerking van de paadjes in de kruidentuin.

Ondertussen begonnen Marte (4de lj) en Warre (1ste lj) spontaan zwerfvuil op te rapen. Het zwerfvuilprobleem is één van dé aandachtspunten van de milieuzorgwerking van de school. Afvalpreventie is de voor de hand liggende oplossing waar aan gewerkt wordt.

Hooiland en ruigte

Zaterdag 1 oktober werd er maaisel afgevoerd.
Aaron (4de lj) en Niels (5de lj) waren aan het voetballen maar kwamen graag elk twee handjes toesteken. Ze rijfden het maaisel bij elkaar en voerden het met de kruiwagen af.
Daarna verwijderen ze nog mee draadalgen te uit de poel.
Ze hebben me heel erg geholpen. Dank u jongens!
Het hooiland is al redelijk schraal, er kwam zeker maar 1/5 biomassa af in vergelijking met de ruigte. Daardoor krijgen fijnere en minder concurentiële plantjes ook een kans. Er werden op de gemaaide plaatsen nieuwe soorten ingezaaid. Benieuwd wat het resultaat gaat zijn.

Activiteit 4de leerjaar.

Vandaag was het nieuwe 4de leerjaar al paraat om een aantal klussen op te knappen.De regen gooide wat druppels in onze plannen maar het werd toch een leuke namiddag.

In de kruidentuin oogsten we kruiden en zaden. We snoeiden de planten bij en wiedden het onkruid.

Op de achtergrond merk je links de heksenketel op de gloeiend nieuwe vuurplaats. Daarin maakten we heksensoep om onze tuin ritueel te zegenen voor een goede oogst in het volgende jaar.

Zonnige bloemen

In de moestuin verwelkomen de zonnebloemen die de kleuters vorig jaar plantten hen nu als eerste- leerjaarskinderen .
De zaden zullen geoogst worden voor nieuwe planten en voor de vogels in de winter.

rupsje rupsje

Rups van het vlasbekuiltje (Calophasia lunula)(foto 21/08/05)

Deze opvallende rups heeft als waardplant het vlasbekje.
Met een voorkeur voor een kale grond rond de plant.
De soort overwinterd als pop, soms meerdere jaren!
Het imago (volwassen vlinder) is een donkergekleurde dagactieve nachtvlinder. In Nederland alvast zeldzaam, status in Belgie is me nog onbekend. (Dankzij de prachtige gids "Nachtvlinders" van Tirion die enige tijd terug verscheen weet in nu dat de status voor Belgie zeer zeldzaam is.)
Gevonden op het hooilandje.
(Meer info: ga naar
http://www.vlindernet.nl/index.asp?soortcode=
klik "rups gezien">vul in augustus, waardplant/vlasbekje > klik "zoek". Deze foto is daar nu ook opgenomen.)

De tijgerspin of wespspin. (Argiope bruennichi)

Een vrouwtje van deze wettelijk beschermde wielwebspin werd op 9 aug 05 waargenomen in de kruidentuin. Op 21/08/05 aan de toegangsweg tot het bosje vond ik twee exemplaren. Deze foto nam ik van een fors wijfje op haar web. (waarschijnlijk vol eitjes en mannetje opgegeten?) In de vegetatie ernaast vond ik nog een kleiner wijfje. Meer uitleg en foto's:
http://www.weidevogelbescherming-weerselo.nl/Tijgerspin.htm

groei en bloei

In de kruidentuin staan alle planten nu sterk uitgegroeid. Van een aantal zullen de zaden al geoogst kunnen worden.

Eén en ander zal wat in toom gehouden moeten worden. Een aantal kruiden kunnen geoogst worden om te laten drogen. Te forse planten kunnen gescheurd worden, de rest gaat op de composthoop.

Momenteel een blikvanger in de kruidentuin.

Dit twee jaar oude exemplaar van de Kardoen (familie van de artisjok) staat in volle bloei.
Enorm veel insekten komen erop af.

waardplant

Rups van de Sint-Jacobsvlinder.(foto 1/8/05)
Wanneer je de "juiste" planten aanbrengt, kan je bijna voorspellen welke insekten er in de tuin zullen te vinden zijn. Jacobskruiskruid is een waardplant voor de Sint-Jacobsvlinder. Dat wil zeggen dat deze overdag vliegende nachtvlinder er zijn eitjes op af zet en dat de rupsen hem als voedselplant gebruiken.

het bosje en de ruigte

Het bosje werd drie jaar geleden aangeplant door het eerste studiejaar.
Er staan uiteraard enkel inheemse bomen en struiken: berk, winter-en zomereik, vogelkers, zoete kers, hazelaar, zwarte els, lijsterbes, eenstijlige meidoorn, gelderse roos, hazelaar, hondsroos...
Het tweede jaar werd de uitval vervangen. Er werd gestart met plantgoed, het zal dus enkele jaren duren voor de bomen groot zijn. We laten ondertussen het gras tussen de bomen groeien. Er worden enkel paden uitgemaaid. Tussen het bosje en het hooliand laten we een bloemrijke ruigte ontwikkelen. Deze luwe zoom wordt een paradijs voor insekten die hier voedsel en schuilplaatsen vinden. We vinden er naast de grassen al koninginnekruid(=leverkruid), boerewormkruid, groot hoefblad, margriet enz.

moestuin

De leerlingen van het eerste studiejaar en de laatste kleuterklas werkten in de moestuin.
We zorgen er altijd voor dat ze zowel kunnen zaaien als planten. Dit jaar planten we sla,ui, sjalot, aardappelen en kolen. We zaaiden radijs, peterselie,
kervel, wortel, zonnebloem en maïs.
Op de eindbarbecue van het eerste leerjaar werd eigen sla aangevuld met bieslook, ui, goudsbloem, veldzuring en Oost-Indische kers tot een kleurrijke en gezonde "groen-schotel".
In september kunnen de aarappelen met ui en sjalot in de pan!

hooien juni 2005

Het hooiland werd in juni 2005 voor de eerste maal gemaaid met afvoeren van maaisel om tot verdere verschraling te komen.
We maaiden nog selectief om alle planten de kans te geven om zaden aan te maken. Vooral de eenjarigen die we graag nog een jaartje in ons hooiland houden, werden ontzien. Door de droogte en de voorafgaande verschraling bleef de biomassa redelijk beperkt. Er zijn ook nog veel kale plekken waar er kansen zijn om nieuwe zaden te laten ontkiemen.
Een greep uit de reeds voorkomende meerjarigen: jacobskruiskruid, sint-janskruid, duizendblad, pinksterbloem, kaasjeskruid, duizendblad, grote ratelaar, vlasbekje, knoopkruid, biggekruid, wilde peen,gewone brunel,...
Al bij al een mooi resultaat voor een eerste jaar.

natuurbeleving voor kinderen 8 juni 2005

Vorming voor ouders en schoolteam.
(In het kader van het condor schooltuinenproject van de stad Leuven in samenwerking met Green Belgium, zie:www.greenbelgium.org )
We startten om 20 uur.
Een 30 tal mensen uit meer dan 10 scholen kregen een rondleiding in de schooltuin. Er volgden vier workshops (kriebeldiertjes, biologisch moment, composteren met kinderen, kruiden: de vlier). Hierbij mochten de deelnemers zich in de rol van basisschoolkinderen plaatsen. De opzet was om aan te tonen hoe je met enkele eenvoudige technieken tot natuurbeleving kan komen. We ervaarden hoe leuk en boeiend het kan zijn om in de heemtuin aan de slag te gaan. Toen we afsloten met een dansje en het bomenplanterslied was het al ruim 22 uur. Bij een drankje werd nog wat nagepraat terwijl boeken en educatief materiaal ter inzage lagen. De aanwezige scholen konden de nieuwe MOS-map "natuur" alvast meenemen om zelf aan de slag te gaan. Een geslaagde avond!

22 mei opentuinen dag

Op 22 mei deden we mee aan de opentuinendag van Velt en van de Leuvense compostmeesters. Van 10 tot 16 uur kwamen er een 50 tal mensen kijken. Het hadden er gerust wat meer mogen zijn. Maar het belangrijkste was dat we veel positieve feedback kregen. Er waren zelfs ouders die overwegen om hun kinderen naar Hertog Karel te laten gaan omwille van de heemtuinwerking. De bezoekers die het wensten kregen een rondleiding in de tuin met uitleg over de technische en pedagogische aanpak. Willy en Marianne van de Nederlandse stichting "Oase" waren zelfs helemaal uit ons buurland gekomen. Ze vonden onze tuin een type- voorbeeld van een Ware Oase. Een mooi complement van mensen die weten waarover ze het hebben!

amfitheatertje met podium in eindfase (mei 2005)
Het podium werd verhard met oude keramiektegels. De zitkring zal een verharding met dolomiet krijgen.

mei 2005: laatste hand aan de paden van de kruidentuin (recuperatie baksteen op gestabiliseerd zand ingevoegd met wit zand)

graven van poel en afgraven van het hooiland mei 2004
Dit gebeurde met de grote middelen. Aanleg van niveuaverschillen vereist een vergunning van de gemeente. Een jaar later zullen het hooiland en de poel al enorm veel aantrek hebben op allerlei dieren. De speelheuvels die werden gemaakt met de vrijgekomen aarde zijn een leuke speelplek.

Nog veel werk voor de boeg (mei 2004)
De uitgangssituatie was een herstelde hoogstamboomgaard met kortgehouden gras.
Na twee jaar was de grote structuur van de tuin uitgewerkt.
Na vier jaar heemtuinwerking zal dit terrein al een veelvoud aan biotopen bevatten en heel wat uitdagingen bieden aan de kinderen.
Leerkrachten kunnen er met hun klas terecht voor buitenonderwijs (niet alleen WO!)
En vooral vele dieren en planten vinden er een aantrekkelijk onderkomen.

eerste leerjaren nemen moestuin in gebruik (mei 2004)
Per 3 à4 leerlingen is er een sleutelgatpad vanwaar de ze zaaien en planten. Een dikke laag compost onderdrukt onkruid en maakt wieden eenvoudiger.

akkertje en plaggenwal (mei 2004)

Het tuiniersgedeelte werd machinaal geplagd. (met hulp van Felix de Geweldig Bedankte!)

De plaggen werden met het 4de studiejaar tot een wal gestapeld. Deze heeft een viervoudige functie. Beschutting tegen noorden en oostenwind, afscheiding, woonplaats voor muizen/zandbijen en droog biotoop met zon en schaduwzijde. Na een tiental jaren zullen de meeste mineralen verdwenen zijn en kunnen er enkel gespecialiseerde plantjes zich handhaven.

maart 2005: Wieden kan ook gezellig zijn (vierde leerjaar)

Nog veel werk aan de kruidentuin! (vierde leerjaar)
De buitenzijde wordt afgeboord met buxus.
Er wordt geplant en gewied.
Er komen keukenkruiden en geneeskruiden.
Ook bessen, doorlevende groenten en verfplanten vinden een plaatsje.

leerlingen van het vierde leerjaar met hun juf aan de zaaitafel

maart 2005
Met de juf aan de zaaitafel (4de lj)

speelheuvels in de winter
De kleine speelheuvel wordt beplant met hazelaar en berk. Beiden groeien vlot en de hazelaar zal met zijn buigende takken een tunneleffect geven.
De grote speelheuvel zal later nog meer variatie van spel en klimmogelijkheden krijgen.

Bijen-en beestjestuin

In het begroeide stapelmuurtje vinden vele kriebelbeestjes schuilplaatsen. De planten bieden voedsel voor rupsen en volwassen dieren. In de stammetjes en onder het afdak is ernestgelegenheid voor solitaire bijen.
Planten: oa.hartegspan, bernagie, grote teunisbloem, griekse alant, grote valeriaan,...

akker: bolderik in bloei
In onze graanakker in drieslagstelsel komt normaal zomer-en wintergraan, in het braakstuk komt de helft vlas. Tussen het graan groeit klaproos, korenbloem, ganzenbloem en bolderik.

Collage en bedankje van de kleuters

Ook de kleuters vinden de weg naar de heemtuin.

Volgend schooljaar zal er ook op hun terrein worden gewerkt.

Dit bloemrijk hooilandje werd vooraf verarmd door afgraven van de humusrijke bovenlaag (machinaal en met de hand) . Er werden een aantal planten ingezaaid en ook enkele geplant. De rest komt spontaan.
De eerste twee jaren kunnen zich op de kalere plekken eenjarige akkerkruiden blijven handhaven.

Poel
De poel is afgedicht met rubberfolie.
Het substraat is zand.
Er werd ingeplant met oa grof hoornblad, aarvederkruid,kikkerbeet, grote boterbloem, waterdrieblad...
De aansluitende moeraszone is ingeplant met dotterbloem, echte koekoesbloem, gewone waterbies, wolfspoot, watermunt, moerasandoorn...
De poel is visvrij want bedoeld voor insekten en andere geleedpotigen, weekdieren en amfibieen.Zo leent hij zich uitstekend voor biologisch wateronderzoek. We hebben al waterkevers, rugzwemmers, schaatsenrijders, bruine kikker, poelslak en posthoornslak.
Er was al bezoek van oa platbuik en bruinrode heidelibel.

Het verhaal tot dusver

2002/2003 was vooral een planningsjaar. Toch werd door de meeste klassen al gewerkt bij aanleg, onderhoud, zaaien en planten.
De boshoek en de hagen zijn nu in volle ontwikkeling.
Het terrein voor de hof werd ontgonnen.Er is een plaggenwal opgeworpen, en de moestuin stond al vol pompoen en watermeloen enz..De kruiden-en nectartuin kwam gedeeltelijk in gebruik.
In 2003/2004 werden de uitval van bos- en haagplantsoen vervangen.De knotwilgen waren door de droogte niet in de was gekomen en werden allen vervangen.We legden paden aan in steen, dolomiet en hakselhout.. Er kwam al een kleine zitkring in de boshoek.Vele kinderen kwamen spontaan helpen tijdens de speeltijden.
Het eerste leerjaar nam de moestuin in gebruik. Er werd weer volop gezaaid en geplant. Heel wat groenten waren te oogsten.
Ondertussen was het graanakkertje al ingezaaid met winterrogge en gerst. Ernaast staat vlas.
Het akkertje gaf een mooi beeld van hoe het vroeger was door de vele akkerkruiden die mee opgroeien en in de zomer tot bloei komen.
Met zware machines werd de plaats waar het hooiland komt afgegraven. Aan de zijkant ligt de poel. Met de uitgegraven aarde zijn twee speelheuvels gemaakt. Eén ervan is beplant met struiken.
De kruidentuin wordt nog verder ingericht met paden en haagjes.Het vierde leerjaar plantte naast keuken-en geneeskruiden ook verf- en oliegewassen en meerjarige groenten.Vele speciale planten vonden we bij Ecoflora in Halle(http://www.ecoflora.be/) .
Aansluitend op de kruidentuin is de beestjestuin al een aantrekkingspool voor vele insekten. Erachter geeft een begroeid puinmuurtje onderdak aan vele kriebelbeestjes.Het insectenhotel zal pas volgend jaar zijn eerste bezoekers krijgen.
In 2004-2005 werd de tuin op 22 mei 2005 opengesteld voor de Velt-opentuinendag en de open tuinendag van de stad Leuven.
Het tuinproject wordt vanaf dit jaar samen met 4 nieuwe projecten in Leuvense basisscholen ondersteund via Condor van de stad Leuven i.s.m.Greenbelgium (http://www.greenbelgium.org/ )
De aanleg zit nu in de eindfase.

Het amfitheaterje zal eindelijk in gebruik genomen worden. Het podium is betegeld,eronder zit een egelkoepel. De grasbanken worden afgewerkt. Zo kan men de buiten les geven aan rand van de tuin. Men kan dan de kikker horen kwaken in de poel.

2005-2006
Dit jaar staat op het plan: hagen planten, doolhof aanleggen, wilgenhut en veldoventje.
Er komt ook een grote enquête onder de leerlingen, ouders en leerkrachten.